Oware

Uhlobo lomdlalo: Two-row mancala with optional stores (Ghana / West Africa) — single-lap counter-clockwise sowing, origin-skipping on full laps, backward-chaining captures on opponent pits reaching two or three seeds, mandatory opponent feeding, and grand-slam capture forfeitures.

Dlala lo mdlalo

Uhlolojikelele

Ibungazwa njengomdlalo kazwelonke waseGhana, u-Oware (ohunyushwa ngokuthi Ɔware ngesi-Akan) umi njengowomdabu owaziwayo futhi odlalwa kakhulu emhlabeni.Inqamule i-Atlantic ngesikhathi sokuhweba ngezigqila e-atlantic, igeyimu yasungula amasiko odade anempilo kulo lonke elaseNtshonalanga ne-Central Africa, i-Caribbean (njenge-Antigua, i-Barbados, i-Cuba, ne-Saint Lucia), kanye naseNingizimu Melika (i-Guyana, i-Suriname, ne-Brazil).Amagugu ayo amasiko ahlehla emakhulwini eminyaka adlule: Izibalo zika-Oware zazigqama ekhulwini le-13 Epic of Sundjata, elandisa ngokusungulwa koMbuso WaseMali, futhi yabhalwa ngumhwebi ongumNgisi ongumhloli uRichard Jobson ngasemfuleni iGambia ohambweni lwakhe lwango-1620 (lwanyatheliswa ku-@@MT223@,1).

Emdlalweni wamanje, u-Oware udlondlobele waba umdlalo wengqondo ovunyelwe umhlaba wonke, ompetha abaqhudelana emiqhudelwaneni yaminyaka yonke eNtshonalanga Afrika yonke, i-Europe (okubandakanya i-England, i-France, iJalimane ne-Spain), kanye ne-Caribbean.Isethi yemithetho yakudala ekhonjiswa emqhudelwaneni onzima yaziwa ngokuthi Abapa ("ukudlala okuhle" noma "imbewu enhle" ngesi-Twi).Ngo-2002, ososayensi bekhompyutha u-John W. Romein kanye no-Henri E. Bal baxazulule umdlalo ngekhompyutha (ngaphansi kwesipelingi esithi Awari), babonisa ngokuhlaziywa kokubuyisela emuva ukuthi ukudlala okungenasici okuvela ezinhlangothini zombili kuphumela ekutolweni.

Ibhodi

Indlela Yokudlala

Ukubamba

Ukuphela Komdlalo Nokuwina

Amanothi


Source: Mancala World – Oware