Hoyito I
ഗെയിം തരം: Two-player two-row mancala without stores; multi-lap relay sowing; casa-style captures of every four formed during sowing, claimed exclusively by the active player.
അവലോകനം
ഹോയിറ്റോ (El Hoyito, Casitas, അല്ലെങ്കിൽ Mate എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) ഡൊമിനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്കിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി മങ്കാല പാരമ്പര്യങ്ങളുടെ കൂട്ടായ പദവിയാണ്, ഈ പേര് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ "ചെറിയ ദ്വാരം" എന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നു.ഗവേഷകരായ Víktor Bautista i Roca, Salvador Cases i Majoral എന്നിവർ ഈ ഗെയിം ഔപചാരികമായി റെക്കോർഡ് ചെയ്യുകയും വിശകലനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു, അവർ 2005 ജനുവരി, ഫെബ്രുവരി മാസങ്ങളിൽ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഡൊമിനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്കിലുടനീളം മൂന്നാഴ്ചത്തെ ആഴത്തിലുള്ള ഫീൽഡ് വർക്ക് നടത്തുന്നതിന് മുമ്പ് കാറ്റലോണിയയിലെ ഡൊമിനിക്കൻ പ്രവാസികളുടെ അംഗങ്ങളെ ആദ്യം അഭിമുഖം നടത്തി.ഘാനയിലെ ബാ-അവ, അതിൻ്റെ ക്യാപ്‌ചർ അവകാശത്താൽ വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു: ഒരു നീക്കത്തിനിടയിൽ ബോർഡിൽ എവിടെയും സൃഷ്‌ടിച്ച നാല് (casa) ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഓരോ ഗ്രൂപ്പും പിറ്റിൻ്റെ ഉടമയ്‌ക്ക് പകരം ചലിക്കുന്ന കളിക്കാരനാണ് ക്ലെയിം ചെയ്യുന്നത്.
ബോർഡ്
- നിരകൾ/റാങ്കുകൾ: Two
- ഓരോ നിരയിലെയും കുഴികൾ: 6 (larger layouts of up to 12 holes per row were also observed, but are far less common)
- ധാന്യപ്പുരകൾ: None
- തുടക്കത്തിൽ ഓരോ കുഴിയിലെയും വിത്തുകൾ: 4 (total seeds: 48)
- casitas ("ചെറിയ വീടുകൾ") എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ആറ് ദ്വാരങ്ങളുള്ള രണ്ട് വരികൾ ബോർഡിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.കുഴികൾ ഒന്നുകിൽ നേരിട്ട് മണ്ണിൽ കുഴിച്ചെടുക്കുകയോ കോൺക്രീറ്റിൽ വരയ്ക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു;മരം ബോർഡുകൾ പരമ്പരാഗതമായി ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല.
എങ്ങനെ കളിക്കാം
- അവരുടെ ഊഴത്തിൽ, ഒരു കളിക്കാരൻ അവരുടെ സ്വന്തം ദ്വാരങ്ങളിൽ നിന്ന് എല്ലാ ഉള്ളടക്കങ്ങളും എടുത്ത് ബോർഡിന് ചുറ്റും എതിർ ഘടികാരദിശയിൽ തുടർന്നുള്ള ദ്വാരങ്ങളിലേക്ക് ഓരോന്നായി വിതരണം ചെയ്യുന്നു.
- അവസാനത്തെ കല്ല് ഒരു അധിനിവേശ ദ്വാരത്തിലാണെങ്കിൽ, അതിൻ്റെ ഉള്ളടക്കം (അവസാനം വിതരണം ചെയ്ത കൗണ്ടർ ഉൾപ്പെടെ) അടുത്ത ദ്വാരത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ ലാപ്പിൽ എടുത്ത് വിതരണം ചെയ്യുന്നു.
- എന്നിരുന്നാലും, അവസാനത്തെ കല്ല് casa ("വീട്", ആകെ നാല് കൗണ്ടറുകൾ) രൂപപ്പെടുത്തിയാൽ, നാല് കൗണ്ടറുകൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയും ടേൺ അവസാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
- വിതയ്ക്കുമ്പോൾ ഏത് നിമിഷവും ഒരു casa ബോർഡിന് കുറുകെയുള്ള ഏതെങ്കിലും ദ്വാരത്തിൽ പൂർത്തിയാകുകയാണെങ്കിൽ, നിലവിൽ നീങ്ങുന്ന കളിക്കാരൻ ആ കൗണ്ടറുകൾ ഉടനടി പിടിച്ചെടുക്കുന്നു.
- അവസാനത്തെ കല്ല് ഒരു ശൂന്യമായ ദ്വാരത്തിലേക്ക് വീഴുമ്പോൾ, തിരിവ് അവസാനിക്കുന്നു.
- ബോർഡിൻ്റെ വശത്ത് കല്ലുകളില്ലാത്തതിനാൽ ഒരു കളിക്കാരന് നീങ്ങാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ, കല്ലുകൾ അവരുടെ ദ്വാരങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതുവരെ അവർ അവരുടെ ഊഴം കടന്നുപോകുന്നു.
പിടിച്ചെടുക്കൽ
- A casas (കൃത്യമായി നാല് കൗണ്ടറുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഏത് ദ്വാരവും) ബോർഡിൻ്റെ ആരുടെ ഭാഗത്ത് ദൃശ്യമായാലും, നീക്കം നടത്തുന്ന കളിക്കാരൻ ഉടനടി പിടിച്ചെടുക്കും.
- മധ്യ-വിതയ്ക്കുന്ന casas (en passant ക്യാപ്‌ചർ) ഉം casas ഒരു ലാപ്പിൻ്റെ അവസാന കല്ല് രൂപപ്പെടുത്തിയതും സജീവമായ മൂവറിന് നൽകും.ഒരു അന്തിമ-കല്ല് casa ടേൺ അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.
കളിയുടെ അവസാനവും വിജയവും
- ബോർഡിൽ നാല് കൗണ്ടറുകൾ മാത്രം ശേഷിക്കുമ്പോൾ (നാല് പേരുള്ള അവസാന ഗ്രൂപ്പ് ക്യാപ്‌ചർ ചെയ്‌തതിന് ശേഷം), ആ അവസാന ഗ്രൂപ്പിനെ ക്യാപ്‌ചർ ചെയ്ത കളിക്കാരനും അവസാന നാല് സീഡുകൾ ലഭിക്കും, ഗെയിം അവസാനിക്കുന്നു.
- കൂടുതൽ കല്ലുകൾ പിടിച്ചെടുക്കുന്ന കളിക്കാരൻ ഗെയിമിൽ വിജയിക്കുന്നു.
കുറിപ്പുകൾ
- തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യകളായ ബരാഹോണ, ബഹോറൂക്കോ, ഇൻഡിപെൻഡൻസിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഹോയിറ്റോ വകഭേദങ്ങൾ കളിക്കുന്നു—ഒരു പ്രദേശത്തെ മൊത്തത്തിൽ മത്സര കളി: എന്ന് വിളിക്കുന്നു.Neiba, Villa Jaragua, Los Ríos, Postrer Río, La Descubierta, Jimaní എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രത്യേക ഗെയിമുകൾ രേഖപ്പെടുത്തി.
- ചരിത്രപരമായി ഡൊമിനിക്കൻ സമൂഹത്തിലുടനീളം, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ, ഹോയിറ്റോ ഇപ്പോൾ കുട്ടികളും കൗമാരക്കാരും ഒരു തെരുവ് ഗെയിമായി കളിക്കുന്നു.
- mate വിത്ത് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന കാലാബാഷ് മരത്തിൻ്റെ (മത്സര കളി:) മരംകൊണ്ടുള്ള വിത്തുകളുമായി ചരിത്രപരമായി കളിക്കുമ്പോൾ, മിനുസമാർന്ന ഉരുളൻ കല്ലുകൾ ഇന്ന് അവയുടെ സ്ഥാനത്ത് വലിയ തോതിൽ മാറിയിരിക്കുന്നു.ഇടയ്ക്കിടെ കുട്ടികൾ ഗ്ലാസ് മുത്തുകൾ പോലുള്ള ചെറിയ ഓഹരികൾക്കായി കളിക്കുന്നു.
- മത്സര കളി: തുടർച്ചയായ ഗെയിമുകൾ മത്സരങ്ങളിലേക്ക് ലിങ്ക് ചെയ്‌തിരിക്കുന്നു.ഒരു ഗെയിം അവസാനിച്ചതിന് ശേഷം, ഓരോ കളിക്കാരനും അവരുടെ ക്യാപ്‌ചറുകളിൽ നിന്ന് കഴിയുന്നത്ര നാല് കഷണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്വന്തം വശത്ത് നിരവധി ദ്വാരങ്ങൾ നിറയ്ക്കുന്നു.ആ റൗണ്ടിനായി പൂരിപ്പിക്കാത്ത ദ്വാരങ്ങൾ അടച്ചിരിക്കും, എന്നാൽ തുടർന്നുള്ള റൗണ്ടുകളിൽ അവ വീണ്ടെടുക്കാം.മുൻ റൗണ്ടിലെ വിജയി ആദ്യം കളിക്കും.ഒരു റൗണ്ടിൻ്റെ അവസാനം എതിരാളിയെ നാലിൽ താഴെ കഷണങ്ങളായി ചുരുക്കുന്ന ഒരു കളിക്കാരൻ മുഴുവൻ മത്സരവും വിജയിക്കുന്നു.
Source: Mancala World – Hoyito I