Adji Kui II
Uhlobo lomdlalo: Two-row Afro-Cuban mancala (Matanzas, Cuba) — multi-lap relay sowing from pits with at least two seeds, final-counter casa captures of four seeds in the opponent's row, and hole-buying match play.
Uhlolojikelele
U-Adji Kui II unguzakwabo we-relay onama-lap amaningi ngaphakathi kwesiko lama-mancala ase-Afro-Cuban e-Matanzas, e-Cuba, eyabhalwa okokuqala ngo-1991 ngumcwaningi u-Ruth Magalys Wilson Ferrer.Ilondolozwe ngokukhethekile phakathi kwenombolo ekhethiwe yemindeni yomdabu wase-Arará, igeyimu ihlanganyela izimpande zaseNtshonalanga Afrika zokuthi Adji Kui I, ilandelela emuva ngokuqondile emiphakathini ye-Fon, Ewe, Popo, kanye ne-Mina kusukela ogwini lwase-Benin nase-Togo.Ngenkathi u-Adji Kui I enamathela ezingqungqutheleni zesitayela se-Oware ezine-lap eyodwa, Adji Kui II ungowesiko lase-Caribbean casa, ebonisa ubuhlobo obuseduze be-morphological ne-Dominican Hoyito kanye ne-prototypes yaseNtshonalanga Afrika njenge-Ghanaian Ba-awa.
Ku-Adji Kui II, ukuhlwanyela kuvela ngokudluliselana okunemigqa eminingi: lapho isibali sokugcina se-lap sihlala emgodini okuchithiwe, okuqukethwe kwakho okugcwele kuyaqoqwa ukwethula elinye ithanga ebhodini.Ikhono lobuqili ligxile ekulinganiseni isikhathi ukuze imbewu yokugcina iwele emgodini wombangi ukuze kwakhe iqembu labane ncamashi (casa), elibanjwa khona manjalo bese liphetha umnyakazo.Ngaphandle kokudlala komdlalo owodwa, okufanayo kwendabuko kuxhumanisa imidlalo emkhankasweni oqhubekayo lapho abawinile basebenzisa amatshe athathiwe engeziwe ukuze "bathenge" izimbobo ohlangothini lwebhodi lombangi.
Ibhodi
- Imigqa/Amazinga: Two
- Imigodi emugqeni: 6 (12 holes total)
- Izinqolobane: None
- Imbewu ngomgodi ekuqaleni: 4
- Isamba sembewu: 48
- Umdlali ngamunye ulawula umugqa owodwa wezimbobo eziyisithupha.
Indlela Yokudlala
- Abadlali bayashintshana, izinto zokubala zokuhlwanyela ziphikisana newashi ebhodini.
- Ngethuba labo, umdlali uphakamisa zonke izimbewu kunoma iyiphi imbobo eseceleni yakhe ebambe u-Ukutshala ngokudluliselana:.Ama-singleton awakwazi ukuhlwanyelwa.
- Umdlali uwasabalalisa ngayinye ngayinye emigodini elandelayo ngokuphikisana newashi.
- Ukutshala ngokudluliselana: Uma imbewu yokugcina yethanga iwela embotsheni ehlala abantu (futhi ingabangeli ukuthwebula), umdlali uphakamisa zonke izinto zokubala kuleyo mbobo futhi aqhubeke nokuhlwanyela kwelinye ithanga kusukela emgodini olandelayo.
- Ijika liphetha lapho imbewu yokugcina iwela emgodini ongenalutho, noma lapho kubanjwa.
- Uma umdlali enezimbobo ezingenalutho kuphela ngesikhathi sakhe, udlula isikhathi sakhe.
Ukubamba
- Uma imbewu yokugcina yomugqa wokuhlwanyela iwela kokuthi en passant equkethe ncamashi four seeds, lezo zimbewu ezine zithathwa umdlali onyakazayo, futhi umnyakazo uyaphela ngokushesha.
- Uma imbewu yokugcina yenza ezine emgodini ohlangothini lomdlali, izibali azibanjwa;umnyakazo uyaphela.
- Amaqembu amane adalwe phakathi nendawo (en passant) awathathwa futhi ahlala ebhodini.
Ukuphela Komdlalo Nokuwina
- Umdlalo uphetha lapho kuphela eight seeds ehlala edlala kulo lonke ibhodi.
- Umdlali ngamunye uthatha zonke izimbewu ezisele emigodini eseceleni kwakhe ebhodini.
- Umdlali onesamba esiphezulu sezinhlamvu ezithathiwe uwina umdlalo.
Amanothi
- Adji Kui II Okufanayo kuqukethe imidlalo eminingi elandelanayo.Ngemva kokuphothulwa komdlalo, abadlali bakha kabusha ibhodi besebenzisa izimbewu zabo eziqoqiwe ezithathiwe, babeke imbewu emine emgodini ngamunye ohlangothini lwabo.Umdlali othwebule imbewu engaphezu kuka-24 uzoba nensada ngemuva kokugcwalisa izimbobo zabo eziyisithupha;basebenzisa le nsalela ukuze "bathenge" izimbobo ohlangothini lombangi ngokufaka imbewu emine emgodini ngamunye othengiwe.Kugeyimu elandelayo, umthengi ungumnikazi walezo zimbobo ezithengiwe futhi unelungelo lokuqala ukunyakaza ukusuka kuzo, nakuba ophikisana naye engase abambe amaqembu anembewu emine akhiwe ngaphakathi kwazo.
- Adji Kui II ukhombisa ukufuduka okumangalisayo kwezindawo namasiko kwamakhenikha e-mancala yonkana i-Caribbean, okubonisa indlela abantu baseNtshonalanga Afrika ababegqilazwe ngayo bawulondoloze futhi bajwayela ukudlala umdlalo we-relay-and-casa kulo lonke elase-Cuba nase-Hispaniola.
Source: Mancala World – Adji Kui II