Urim
Uhlobo lomdlalo: Two-row Atlantic island mancala (Cape Verde) — single-lap counter-clockwise sowing, trigger captures on twos and threes extending through continuous chains of twos, threes, and fours, and fractional match-point scoring.
Uhlolojikelele
I-Urim (eyaziwa futhi eziqhingini ezihlukahlukene zaseCape Verdean ngokuthi Ouri, Huri, Ourim, Òrè, Ori, noma Uril) iyi-mancala yendabuko enemigqa emibili etshalwa esiqhingini saseBrava eCape Verde futhi ilondolozwe imiphakathi efudukayo yaseCape Verde e-Angola.Ukwabelana ngokuhlobana komlando nesiPutukezi Ouri kanye nesiko le-Orôà laseGuinea-Bissau, i-Urim imele ukuvela kwemvelo okuhlukile kwe-West African Oware complex.Kwaqala ukuchazwa ngemininingwane ye-ethnographic yisazi saseCape Verde u-Elísio Romariz Santos Silva ngo-1994, lo mdlalo ngokwesiko uphikiswa amadoda amadala ahlezi emabhentshini okhuni aqoshiwe abizwa ngo-banco de ouri, esebenzisa ama-nickernuts aphucuziwe (Caesalpinia crista).
Nakuba izinsimbi eziyisisekelo zokuhlwanyela zifana ne-Oware yakudala, i-Urim yethula ukuchezuka kwamaqhinga okukhangayo: umthetho owandisiwe wokuthwebula oshanela ama-quadruplets amane ngaphezu kwamapheya nama-triplets, umkhawulo ocacile weqhinga lokuvala umthamo wembobo kumbewu engu-17, kanye nesistimu yokuthatha amaphuzu elinganayo yesistimu yokuthwebula ama-counters.
Ibhodi
- Imigqa/Amazinga: Two
- Imigodi emugqeni: 6 or 7 holes per row depending on local board carving
- Izinqolobane: End hollows to store captured seeds; each player owns the store on their right
- Imbewu ngomgodi ekuqaleni: 3 (yielding 36 seeds on a 2×6 board, or 42 seeds on a 2×7 board)
- Umkhawulo womgodi: A single pit may not contain more than 17 seeds at any time.
Indlela Yokudlala
- Ukudlala kuqhubeka ngokuphambene newashi ebhodini ngokuzungeza okukodwa.Abadlali bashintshana ngokushintshana.
- Ngakolunye uhlangothi, umdlali ukha zonke izimbewu komunye wemigodi yakhe bese azisakaza ngayinye ngayinye emigodini elandelayo ngokuphikisana nokuhamba kwewashi.
- Isibopho sokuphakela: Umdlali kufanele ondle isitha esiphelelwe yimbewu ngokuphelele, uma umnyakazo otholakalayo ungaphonsa imbewu kumugqa wesitha.
- Ukuhlwanyela kweqa umgodi ongenalutho uma isiyingi esigcwele sezimbewu eziyi-12 (noma eziyi-14) sesiqediwe.
Ukubamba
- Iketango elinwetshiwe: Ukuthwebula kuqaliswa kuphela lapho imbewu yokugcina (urin) ifika emgodini wezimbangi, okuletha inani lembewu yayo ku-two, three, or four noma three.
- Iketango elinwetshiwe: Uma isicushiwe, imigodi yezimbangi ezandulelayo iyabanjwa futhi uma ibambe two, three, or four imbewu!
- Uma imbewu yokugcina ngokwayo iwela emgodini futhi yenza ezine, akukho kubanjwa okucushiwe (isiqalo sokuqala sikabili noma kathathu).
- Imbewu ethathiwe ifakwa esitolo somdlali.
Ukuphela Komdlalo Nokuwina
- Umdlalo uphetha lapho umdlali engakwazi ukwenza umnyakazo osemthethweni (indlala) noma lapho imbewu esele ijikeleza ngokungapheli ngaphandle kokuthwebula.
- 1 point
- Umdlali uthola amaphuzu angu-1 point ngokuthwebula okungenani izingxenye ezintathu kwezine (3/4) yazo zonke izimbewu ezidlalwayo (izimbewu ezingama-27 noma ngaphezulu ebhodini elinembewu engama-36; 32 noma ngaphezulu ebhodini elinembewu engama-42).
- Umdlali uthola amaphuzu angu-1 point ngokubamba imbewu engaphezu kwesigamu kodwa ngaphansi kwezingxenye ezintathu kwezine (imbewu engu-19 kuya kwezingu-26 ebhodini elinembewu engama-36; 22 kuya ku-31 ebhodini elinembewu engu-42).
- Uma kungenjalo, awekho amaphuzu anikezwayo noma umdlalo uyatonyulwa.
Amanothi
- Imfumbe ethandekayo yesiCreole saseCape Verde ivusa isimo somdlalo: urin ("Imilomo eyishumi nambili, amazinyo angamashumi amane nesishiyagalombili - ouri"), ebonisa amasethi embewu engu-4 yokhokho eduze nenqubo yokuncintisana yezinhlamvu ezi-3 ka-Brava.
- Igama elithi urin libhekisela kokubili embewini yokugcina ebalulekile ewiswe esandleni kanye nesiteleka samaphuzu esimangalisayo esilethile.
Source: Mancala World – Urim