Ali Guli Mane
Uhlobo lomdlalo: Two-player two-row mancala without stores, seven holes per row, five seeds per hole — Indian multi-lap relay sowing (pussa kanawa); saada conclusion capturing the succeeding hole and its opposite; capture grants an extra sowing
Uhlolojikelele
U-Ali Guli Mane (isiKannada osho "ibhulokhi yokhuni enemigodi") iwumdlalo wakudala, othandwayo we-mancala odabuka eNingizimu India, ikakhulukazi osabalele kuyo yonke i-Karnataka, enyakatho yeKerala, naseningizimu ye-Andhra Pradesh.Uhlanganiswe ngokujulile nesigqi sezolimo sokuhlwanyela nokuvuna kwesizini, lo mdlalo usudlalwe amakhulu eminyaka ngabasha nabadala kuyo yonke imiphakathi yasemakhaya.Amabhodi ngokuvamile aqoshwa ngokhuni oluqinile olucinene noma alunjwe ngensimbi eyinsimbi, nakuba imigodi yayivame ukuqoshwa ngokuqondile kuma-slabs amatshe koverandi bethempeli, izitebhisi zegceke, kanye namaphansi ovulandi.Abadlali baqasha imbewu ye-tamarind ebushelelezi (hunase beeja), i-scarlet coralwood / imbewu ye-licorice yasendle (gulaganji), noma amagobolondo amancane e-cowrie (kavade).Ezikhathini zanamuhla, izinhlangano zamagugu ezifana neChintana Balaga eMysore ziyaqhubeka nokugcina umdlalo ngemiqhudelwano yamasiko yokuncintisana.
Ibhodi
- Imigqa/Amazinga: Two
- Imigodi emugqeni: 7 playing pits (total 14 pits, known as ane)
- Izinqolobane: None; captured seeds are banked off the board
- Izinto zomdlalo: 5 seeds per hole at the start (70 seeds total)
- Ukuhlelwa:
[ 0 ] [ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] <- Umdlali 1
[ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ] <- Umdlali 0
- Indingilizi yokutshala: Proceeds counter-clockwise (Player 0's row right-to-left: 13 down to 7; Player 1's row left-to-right: 0 up to 6).
Indlela Yokudlala
- Abadlali bayashintshana ngokuhambisa amatshe.
- Umdlali kufanele ahambe ngesikhathi sakhe inqobo nje uma umgodi owodwa kweyisikhombisa uphethe imbewu.
- Umdlali ukha zonke izimbewu kunoma iyiphi imigodi yazo engenalutho futhi ayihlwanyele ngayinye ngayinye ngokuphambene newashi ebhodini emigodini elandelayo.
- *saadaPussa Kanawa):*
- Uma imbewu yokugcina esandleni ifakwa emgodini, umdlali uhlola imbobo saada lapho kuhlwanyelwa khona.
- Uma leyo mbobo elandelayo igcwele, umdlali ucosha zonke izimbewu zayo futhi azisabalalise emathangeni amasha.
- Ukuhlwanyela kuqhubeka ngokulandelana kuze kube yilapho imbobo elandela imbobo yokufikela ingenamuntu.Lesi sitobhi esingenalutho sibizwa ngokuthi saada.
- saada
- Uma umdlali ephumelela ukuthwebula ekuvuleni kwakhe ijika, uzuza isekhondi, ukutshala ibhonasi kunoma yimiphi imigodi yakhe ahlala kuyo.
- Ijika libe seliphela ngemva kwesibili saada.
Ukubamba
- Uma okuthi beyond kwenzeka (imbobo elandela ukuwa kokugcina ayinalutho):
- Umdlali uthwebula zonke izimbewu eziqukethwe embobeni beyond imbobo engenalutho (izimbobo ezimbili ngaphambi kwendawo yokufikela).
- Ngaphezu kwalokho, umdlali uphinde athwebule zonke izimbewu eziqukethwe embobeni ebhekene ngqo naleyo mbobo elandelayo ebhodini.
- Zombili izinqwaba ezibanjiwe ziyaqoqwa futhi zengezwe ebhange lamaphuzu omdlali angekho ebhodini.
- Uma imbobo elandelayo nokuphambene nayo kokubili kungenalutho, azikho izimbewu ezibanjwayo.
Ukuphela Komdlalo Nokuwina
- Umdlalo uphela lapho kungekho mdlali ongakwazi umnyakazo ngenxa yokuthi izimbobo ezincane ebhodini zisusiwe noma umdlali akanyakazi ngaphandle kwembewu ohlangothini lwakhe.
- Umdlali ngamunye ubala imbewu ayithathile phakathi nokudlala.
- Umdlali oqoqe inombolo enkulu yezimbewu ezithathiwe uwina umdlalo.
- Ekudlalweni komdlalo wemizuliswano eminingi ongokwesiko, abadlali bazama ukugcwalisa kabusha imigodi yabo ngezinhlamvu ezi-5 ngayinye ezinqwabeni zabo ezibanjiwe.Noma yiziphi izimbobo ezingakwazi ukugcwaliswa zimakwa (isb., ngamagatsha amancane noma amatshana) futhi azifakwa emizuliswaneni elandelayo.Ukudlala kuyaqhubeka kuyo yonke imizuliswano kuze kube yilapho umdlali oyedwa engakwazi ukugcwalisa imbobo eyodwa.
Amanothi
- Imvelaphi yolimi: NgesiKannada, Aligulimane noma Aralu isho imbewu noma ubuhlalu, Guli isho imigodi noma imigodi, futhi Mane ihumusha endlini noma ebhodini.
- Inganekwane yomdabu: Amasiko edolobhana adlalayo azungeza imiphumela yomdlalo;umdlali ohluliwe wayevame ukulalela izingoma ezinemvumelwano engasho lutho, ecelwa ukuba athwale ibhodi lokhuni alilinganise ekhanda lakhe, noma anikezwe umsebenzi wokufutha kahle umlotha ocolekileyo kuzo zonke izimbobo eziyishumi nane ngaphandle kokuwusakaza ngaphandle kwebhodi.
- Umdlalo uthathwe ngobuciko obubonakalayo besifunda obudumile, ikakhulukazi umdwebo wakudala ka-G. L. N. Simha Aligulimane.
Source: Mancala World – Ali Guli Mane