Pallankuzhi
Uhlobo lomdlalo: Two-player two-row mancala with stores, seven holes per row — Indian-style relay sowing; captures fours mid-move and sweeps beyond an empty landing pit; pit closures across successive rounds
Uhlolojikelele
I-Pallankuzhi (பல்லாங்குழி, ephinda ihunyushwe ngokuthi Pallam Kuzhi, Pallangulli, Pallankuli, noma i-Pallanguzhi) iwumdlalo wakudala nothandwayo webhodi webhodi le-Tamil Nadu nasenyakatho neSri Lanka.Ngesi-Tamil, leli gama liphinde lisebenze njengetemu elivamile lemidlalo ye-mancala, elisuka kokuthi pal ("many") kanye no-kuzhi ("umgodi" noma "umgodi"), echaza imigqa yemigodi eqoshiwe eyakha ibhodi.Ngokwesiko edlalwa abesifazane ngesikhathi sokuhlaba ikhefu kwasekhaya kwantambama futhi kwabelwane ngayo ezizukulwaneni zonke, igeyimu ibisebenza njengokuzijabulisa kwabadala kanye nethuluzi elingakahleleki lezingane lokuthuthukisa ukubala ngokushelelayo nokusebenzisana kahle kwezimoto.Iyiswa phesheya imiphakathi yabafuduki, i-Pallankuzhi igujwa kulo lonke izwe lase-Tamil, okuhlanganisa i-Sri Lanka, i-Singapore, i-Malaysia, i-Trinidad, ne-Guyana.Ivela kaningi ezincwadini zesiTamil, njenge-P.A.Inoveli ka-Krishnan ethi The Tigerclaw Tree, futhi yafakwa emqhudelwaneni wabesifazane osezingeni eliphezulu owawuhlelwe yiGovernment Museum of Tiruchirappalli ngo-2006.
Ibhodi
- Imigqa: 2
- Imigodi emugqeni: 7 (14 playing holes total)
- Izinqolobane: 2 (each player possesses an end store or storage cup)
- Izinto ngomgodi ekuqaleni: 6 (tamarind seeds, cowrie shells, or small pebbles; certain regional variations use 4 or 5)
- Umdlali ngamunye uyala umugqa wemigodi eyisikhombisa eseduze nayo.
Indlela Yokudlala
- Ngasohlangothini lwabo, umdlali uphakamisa zonke izimbewu kunoma imuphi umgodi oseceleni kwakhe futhi azihlwanyele ngayinye ngayinye ngendlela ephikisana newashi azifake emigodini elandelanayo.
- Ukuhlwanyela kusebenzisa ukudluliselwa kwesitayela samaNdiya: lapho isibali sokugcina esandleni sibekwe emgodini, umdlali ucosha konke okuqukethwe kwembobo ethi next ngokulandelana futhi aqhubeke nokuhlwanyela kwelinye ithanga.
- Ukuhlwanyela emathangeni kuqhubeka ngaphandle kokuphazamiseka inqobo nje uma imbobo elandela ukuwa kokugcina iqukethe izinto zokubala.
- Uma imbobo elandela imbewu yokugcina ewisiwe ingenalutho, ithanga lokuhlwanyela liyaphela.
- Uma umgodi olandela imbewu yokugcina ewisiwe ungenalutho futhi umgodi ngale kwawo nawo awunalutho (izimbobo ezimbili ezingenalutho ezilandelanayo), akukho kubanjwa okwenzekayo futhi ukujika kuyaphela.
- Uma umdlali osebenzayo engenazimbewu ezisele ohlangothini lwakhe ukuze aqale umnyakazo, umzuliswano uyaphetha, futhi omelene naye ufuna zonke izimbewu ezisele ebhodini.
- Ukusetha kabusha okuzungezayo: ngemva komzuliswano ngamunye, abadlali bakhipha imbewu ezitolo zabo ukuze bagcwalise kabusha imigodi yabo eyisikhombisa ngezinhlamvu eziyisi-6 ngamunye.Noma iyiphi i-surplus igcinwa esitolo.Imigodi engakwazi ukuhlinzekwa ngembewu egcwele engu-6 ishiywa ingenalutho futhi imakwe "njengemigodi kadoti" (ivalwe isikhathi sokujikeleza).Umdlali oqalayo uyashintshana emizuliswaneni elandelayo.Uma umdlali ephinda eqongelela izinto zokubala ezanele emizuliswaneni yakamuva ukuze agcwalise imigodi yazo evaliwe, leyo migodi ibuyiselwa ekudlaleni okusebenzayo.
Ukubamba
- Ukubamba imbewu ezine (Pasu): Uma imbewu yokugcina yomugqa wokuhlwanyela iwela egodini elandelwa ngokushesha imbobo engenalutho, futhi imbobo engaphezulu kwaleyo engenalutho iqukethe imbewu, umdlali osebenzayo uthwebula zonke izinto zokubala kuleyo mbobo ephuthile futhi azidlulisele esitolo sakhe.
- Ukubamba imbewu ezine (Pasu): Uma ukuphonsa isibali kunoma yimuphi umgodi ngesikhathi sokuhlwanyela kuletha inani eliphelele lalowo mgodi ezindaweni zokubala ezine, umdlali owise isibali ngokushesha uthwebula zonke izinto zokubala ezine esitolo sakhe.
Ukuphela Komdlalo Nokuwina
- Umzuliswano uwinwa ngumdlali oqoqa inani eliphezulu lembewu.
- Ekudlalweni komdlalo wemizuliswano eminingi, umqhudelwano uphela lapho umdlali oyedwa ehluleka ukuthwebula imbewu eyanele ukugcwalisa ngisho nomgodi owodwa (imbewu engaphansi kwezi-6) ekuqaleni komjikelezo.
Amanothi
- UPallankuzhi ugqugquzele amakhulu eminyaka omculo we-Tamil nevesi, okuhlanganisa nokubungazwa okungu-Kriti lapho u-Rama ebonisa khona ubuhlakani bakhe beqhinga ngokunqoba uSita kumdlalo enkundleni yasekhaya.Umdlalo ubuye ufakwe phakathi nendawo kudokhumentari yesinema ethi SheWrite, ehlola amazwi nempilo yezimbongi zabesifazane baseTamil.Ngalé kwenani layo lokuzilibazisa, i-Pallankuzhi ihlonishwa ngesiko labantu baseNingizimu ne-India ngokucijisa ukugxilisa ingqondo, ukulinganisa okubonakalayo, namakhono e-arithmetic.
Source: Mancala World – Pallankuzhi