Djenon-abe
Uhlobo lomdlalo: Two-player two-row mancala without stores; 2×6 board with multi-lap relay sowing; captures on landing pits reaching two or four seeds with backward chaining across either row; mandatory feeding rule.
Uhlolojikelele
I-Djenon-abe igeyimu ye-mancala eyinkimbinkimbi edlalwa abantu bakwa-Abé (owaziwa nangokuthi i-Abbey noma i-Abbe), abahlala esifundeni esivundile sase-Agnéby-Tiassa eningizimu ye-Ivory Coast.Njengoba isibalo sabantu ababalelwa ku-180,000, i-Abé igcina amasiko anothile ezolimo nawomlomo agxile enhlokodolobha yomlando yase-Agboville.Umdlalo waqoshwa okokuqala ngokuhlelekile ngo-2012 ngumcwaningi u-Jordi Climent Tondo ngesikhathi enza ucwaningo lwamasiko e-Ivorian mancala.
I-Djenon-abe ihlanganisa ngokuvumelana ukuhlwanyela kwe-multi-lap relay nomgomo wakudala waseNtshonalanga Afrika wokuthwebula ngokulinganayo.Ngokungafani nemidlalo ye-lap eyodwa, ukujika kungaluka ngokuguqukayo kumasekhethi amaningi azungeze izimbobo eziyishumi nambili ngaphambi kokufinyelela umvuthwandaba ekuthwebuleni okunezimbobo eziningi.
Ibhodi
- Imigqa/Amazinga: Two
- Imigodi emugqeni: 6
- Izinqolobane: None
- Imbewu ngomgodi ekuqaleni: 4 seeds
- Isamba sembewu: 48 seeds
- Umbambi qhaza ngamunye uyala izinga lezimbobo eziyisithupha ohlangothini lwakhe lwebhodi.
Indlela Yokudlala
- Abadlali bashintshana ngokushintshana.Ngasohlangothini lwabo, umdlali ucosha zonke izimbewu kunoma yimuphi umgodi ongenalutho ohlangothini lwebhodi futhi azihlwanyele eyedwa ku-trajectory ephikisana newashi.
- Ukuphakela okuyisibopho: Uma imbewu yokugcina ethangeni iwela emgodini obanjwe ngaphambilini owawuqukethe izimbewu ezimbili, ezine, noma ngaphezulu (ngaleyo ndlela kuletha isibalo sibe zintathu, ezinhlanu, noma ngaphezulu), umdlali osebenzayo uphakamisa konke okuqukethwe kulowo mgodi ngokushesha futhi aqhubeke nokuhlwanyela kwelinye ithanga.
- Ukuphakela okuyisibopho: Ijika liyaphetha noma nini lapho imbewu yokugcina iwela ku:
- Umgodi ongenalutho (uletha isibalo sawo kowodwa), oqeda ukujika ngaphandle kokubamba, noma
- Umgodi obambe imbewu eyodwa noma ezintathu (okuletha isibalo sawo sifinyelele kokubili noma kwezine ngqo), okumisa ukujika futhi kucuphe ukubanjwa.
- Ukuphakela okuyisibopho: Uma umdlali engenambewu esele kumugqa wakhe ekuqaleni kwethuba lakhe, ophikisana naye unesibopho, uma kungenzeka, enze umnyakazo odlulisa okungenani imbewu eyodwa endaweni yomdlali olambile.
Ukubamba
- Uma imbewu yokugcina iletha okungaphakathi komgodi ezinhlamvini ezimbili noma ezine ncamashi, lezo zimbewu ziyabanjwa ngokushesha futhi zibekwe eceleni.
- Ukuthwebula kusakazekela emuva: uma imbobo eyandulela lowo mgodi eduze kwesekhethi yokuhlwanyela nayo iqukethe izimbewu ezimbili noma ezine, nazo ziyabanjwa.Lolu chungechunge ludlulela emuva ngokuqhubekayo ngokusebenzisa noma yiluphi uchungechunge olunganqamuki lwemigodi ephethe izimbewu ezimbili noma ezine.
- Ukuthwebula kungenzeka nhlangothi zombili zebhodi ngaphandle kokuvinjelwa.
Ukuphela Komdlalo Nokuwina
- Umdlalo uphetha lapho umdlali engakwazi ukwenza umnyakazo osemthethweni ngesikhathi sakhe (isb. ukungabi nambewu futhi isitha singakwazi ukondla), noma lapho abadlali bobabili bencishiswa babe yimbewu eyodwa ncamashi ngamunye.
- Isipho Sokugcina: Uma umdlali oyedwa kuphela onembewu esele ohlangothini lwakhe lapho igeyimu ifinyelela esiphambanweni, lowo mdlali udlulisela ngokukhululekile enye yalezo zimbewu ezisele kumaphuzu wombangi ngaphambi kokubala kokugcina.
- Umdlali oqoqe inani elikhulu lezimbewu ezithathiwe uwina umdlalo.Amaphuzu angu-24–24 enza i-draw.
Amanothi
- Ukusebenzisana phakathi kokuhlwanyela kwe-relay kanye nokulungiswa kokuthwebula ku-Djenon-abe kudala isigqi esihlukile: imigodi ephethe izinombolo ezilinganayo zembewu isebenza njengemithombo yokudluliselana enweba ukujika, kuyilapho ukuwela emigodini enezibalo ezingavamile (1 noma 3) kusebenza njengendlela yokubopha ethola amaphuzu.
- Umthetho wesintu lapho umdlali onembewu esele enikela ngekhawunda eyodwa kophikisana naye ubonisa izimiso zokuziphatha zaseNtshonalanga Afrika zokuphana komphakathi kanye nokuba ngumdlali wezemidlalo, oqinisekisa ukuthi izinhlangothi zombili zigcina amathokheni abambekayo ekupheleni komdlalo.
Source: Mancala World – Djenon Abe