Sadeqa III
Rodzaj gry: Mancala dwuosobowa dwurzędowa bez magazynów (plansza 2×8, 6 ziaren na dołek) — siew sztafetowy wielokrotnego okrążenia; wpadnięcie do pustego dołka własnego rzędu zbiera dołek naprzeciwko, pozostawiając ziarno docelowe; wygrywa największa suma zbiór
Zagraj w tę grę w przeglądarce
Przegląd
Sadeqa III to ważny wariant mankali w dwóch rzędach, rodzimy w dawnej prowincji Welega (Walaga) w zachodniej Etiopii. Skatalogowany jako Gra 92 w pionierskiej monografii Richarda Pankhursta z 1971 roku, Gabata and Related Board Games of Ethiopia and the Horn of Africa, został udokumentowany jako ulubiona rozrywka młodych pasterzy Oromo strzegących bydła na łąkach. Partie rozgrywa się bądź na rzeźbionych drewnianych planszach (sadeqa), bądź w równoległych rzędach zagłębień wykopanych w ziemi, z kamieniami (daga) umieszczonymi w każdym dołku (mana, dosłownie „dom”).
Plansza
- Rzędy/szeregi: Dwa
- Dołki w rzędzie: 8
- Magazyny: Brak
- Ziarna na dołek na start: 6 (łącznie 96 kamieni)
- Terminologia rodzimych nazw: plansza jest znana jako sadeqa, każdy dołek to mana („dom”), a figury do gry nazywają się daga („kamienie”).
Jak grać
- W swojej turze gracz podnosi wszystkie kamienie z jednego ze swoich zajętych dołków i rozdziela je po jednym w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara do kolejnych dołków wokół planszy.
- Jeśli ostatni kamień wpadnie do zajętego dołka, wszystkie kamienie z tego dołka są zbierane, aby kontynuować siew w kolejnym okrążeniu (siew sztafetowy wielokrotnego okrążenia).
- Siew kończy się, gdy ostatni kamień wpadnie do pustego dołka.
Zbieranie
- Jeśli ostatni kamień wpadnie do pustego dołka w rzędzie gracza, zbierana jest zawartość bezpośrednio przeciwległego wrogiego dołka i wyjmowana z planszy.
- Kluczowe jest to, że kamień, który spowodował zebranie, pozostaje w swoim dołku docelowym i nie jest zabierany.
- Jeśli dołek naprzeciwko jest pusty, nie dochodzi do żadnego zbiecia.
Koniec gry i zwycięstwo
- Gra kończy się, gdy gracz na początku swojej tury nie ma już żadnego dozwolonego ruchu.
- Wszystkie kamienie pozostawione na planszy są przejmowane przez gracza, który wykonał ostatni ruch.
- Wygrywa gracz, który zebrał większą liczbę kamieni; równa suma daje remis.
Uwagi
- Richard Pankhurst udokumentował identyczny wariant (skatalogowany jako Gra 91) rozgrywany w całej Weledze z czterema kamieniami na dołek (łącznie 64 kamienie) zamiast sześciu.
- W przeciwieństwie do mankal wschodnioafrykańskich, takich jak En Dodoi czy En Gehé, gdzie ziarno wywołujące zbieranie jest zabierane razem ze zdobyczą, Sadeqa III zostawia bita wywołującego na miejscu, dzięki czemu dołki pozostają zajęte i aktywne w całej grze.
Source: Mancala World – Sadeqa III