Barbados Warri
Barbados Warri · Barbados Warri (Bridgetown)
Rodzaj gry: Dwurzędowa mancala karaibska (Barbados) — siew pojedynczego okrążenia przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, zbicia łańcuchem wstecz dwójek i trójek, dozwolone zbicia grand slama oraz charakterystyczne regionalne nagrody ziaren w końcówce.
Zagraj w tę grę w przeglądarce
Przegląd
Barbados Warri (historycznie znana na wyspie jako English Wari) to jedna z dwóch tradycyjnych gier mancala uprawianych na Barbadosie, obok wielokrężnej Round-and-Round Warri (czyli "French Wari"). Wywodząc swój rodowód bezpośrednio z zachodnioafrykańskiego Oware, gra została po raz pierwszy odnotowana w druku przez F. Gardinera Jr. w 1895 roku, a następnie wyczerpująco przeanalizowana przez holenderskiego antropologa Alexandra Johana de Voogta w 1997 roku. Kultywowana głównie przez dorosłych mężczyzn, Barbados Warri rozwinęła czczoną kulturę turniejową charakteryzującą się błyskawicznym liczeniem i głęboką grą pozycyjną w końcówce.
Historycznie mecze rozgrywano przy użyciu szarych horse nickars (dużych nasion Caesalpinia bonduc) na grubych mahoniowych planszach, których dołki zostały głęboko wydrążone przez pokolenia żywiołowej gry. Pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX wieku pojawili się legendarni mistrzowie wyspy, tacy jak William "Ossie" Haddock, Laurie Greaves, Frederick "The Lord Jesus" Jackman, Ethelred Phillips i Benjamin White. Choć swobodna gra uliczna osłabła pod koniec stulecia, rzemiosło podtrzymywał urodzony w Wenezueli emerytowany ekonomista William Lee Farum-Badley, który ręcznie wykonywał tradycyjne plansze w swoim domu w St. James. W kręgach akademickich informatyk Colin Depradine wykorzystał Barbados Warri w 2001 roku jako dziedzinę benchmarkową dla obliczeń ewolucyjnych i algorytmów genetycznych.
Plansza
- Rzędy/szeregi: Dwa
- Dołki w rzędzie: 6
- Magazyny: Opcjonalny magazyn na obu końcach dla zbitych ziaren; każdy gracz posiada magazyn po swojej prawej stronie
- Ziarna na dołek na start: 4 (ziaren łącznie: 48)
- Tradycyjny sprzęt: Lite drewniane plansze i gładkie horse nickars.
Jak grać
- Gra toczy się przeciwnie do ruchu wskazówek zegara wokół dwunastu domów. Gracze wykonują ruchy na zmianę.
- W swojej turze gracz zgarnia wszystkie ziarna z jednego z sześciu domów, które kontroluje, i wysiewa je jedno po drugim do kolejnych domów przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.
- Jeśli dołek początkowy zawiera 12 lub więcej ziaren, opróżniony dołek źródłowy jest pomijany podczas okrążenia.
- Obowiązek karmienia: Podobnie jak w Oware, jeśli przeciwnik nie ma już ziaren po swojej stronie planszy, gracz musi wybrać ruch, który je mu zapewni, jeśli to możliwe.
Zbieranie
- Gdy ostatnie ziarno siewu wpadnie do domu przeciwnika i doprowadzi jego zawartość do dwóch lub trzech ziaren, ziarna te są zbierane do magazynu gracza.
- Łańcuch wstecz: Jeśli poprzedzające kolejne domy po stronie przeciwnika również zawierają dwa lub trzy ziarna, są one zbierane tak samo, w nieprzerwanej odwrotnej kolejności.
- Grand slam dozwolony: W odróżnieniu od standardowego Oware ruch, który zbiera każde ziarno pozostałe w rzędzie przeciwnika, jest w pełni dozwolony i przyznaje wszystkie zebrane ziarna wykonującemu ruch.
Koniec gry i zwycięstwo
Alexander de Voogt (1997) odnotował dwie odrębne lokalne tradycje:
Speightstown Variant
- Gra kończy się natychmiast, gdy gracz osiągnie 25 zbitych ziaren, wygrywając mecz.
- Jeśli przeciwnik zostanie pozbawiony ruchów (nie ma ziaren po swojej stronie), przeciwnik ten zgarnia wszystkie ziarna pozostałe na planszy!
- Jeśli pozostałe ziarna krążą bez końca po planszy bez dalszych zbić, gra kończy się bez zbierania tych ziaren; wynik 24–22 z dwoma krążącymi ziarnami uznaje się za remis.
- W seriach turniejowych pierwszy gracz, który wygra sześć gier, zostaje ogłoszony mistrzem.
Bridgetown Variant
- Zasady odpowiadają Speightstown, ale wszelkie ziarna pozostałe na planszy na koniec gry dzieli się równo między obu graczy. Jeśli pozostanie nieparzysta liczba ziaren, pojedyncze nadwyżkowe ziarno otrzymuje gracz, po którego stronie znajduje się więcej bitów.
Uwagi
- Wśród wybitnych mistrzów końca XX wieku znaleźli się William "Ossie" Haddock, Laurie Greaves i Frederick "The Lord Jesus" Jackman, których mistrzostwo taktyczne dorównywało zachodnioafrykańskim arcymistrzom.
- W 2001 roku dr Colin Depradine zamodelował drzewo decyzyjne Barbados Warri w pionierskich badaniach nad obliczeniami ewolucyjnymi.
Source: Mancala World – Barbados Warri