Obridjie
Uhlobo lomdlalo: Two-player two-row mancala with storage pits, six holes per row; multi-lap relay sowing; mid-sow fours captured by pit owner, lap-ending fours captured by the mover.
Uhlolojikelele
I-Obridjie iwumdlalo wesintu wemigqa emibili we-mancala odlalwa abantu base-Ijaw (Ijo) baseNiger Delta eningizimu yeNigeria.Yaqoshwa okokuqala ngoMasingana 1946 ngu-K. C. Murray—indodana yesazi somdlalo webhodi esiphayona u-Harold James Ruthven Murray—I-Obridjie iwumdlalo omuhle kakhulu, ofinyelelekayo ngokomlando owawuthandwa ngabesifazane.Ihlobene eduze neminye imidlalo yemigqa emibili yaseNigeria efana ne-Whyo (edlalwa umndeni wakwa-Oron wama-Ibibio), uJerin (Yoruba), kanye no-Lok (Jaba), futhi wabelana ngokuhlobana okuseduze no-Anywoli oPhondweni lwase-Afrika.
Ibhodi
- Imigqa/Amazinga: Two
- Imigodi emugqeni: 6
- Izinqolobane: Yes, one store hole at each end of the board; each player owns the row facing them and the store hole situated to their right
- Imbewu ngomgodi ekuqaleni: 4 (total seeds: 48 in the playing holes)
Indlela Yokudlala
- Ngesikhathi sabo, umdlali ucosha zonke izimbewu kwenye yemigodi yabo yokudlala azihlwanyele, ngayinye ngayinye, ngokuphikisana newashi emigodini yokudlala elandelayo.Ukuhlwanyela akungeni emigodini yesitolo.
- Ukuhlwanyela kuqhubekela phambili nge-multi-lap relay: uma imbewu yokugcina iwela egodini eligcwele, zonke izimbewu kulowo mgodi (kuhlanganise nembewu esanda kuwa) ziyacoshwa bese zisakazwa kwelinye ithanga.
- Umnyakazo uphetha lapho imbewu yokugcina iwela emgodini ongenalutho, noma lapho idala iqoqo lezimbewu ezine.
Ukubamba
- Uma kunoma yisiphi isikhathi ngesikhathi sokuhlwanyela imbobo iqukethe izimbewu ezine ncamashi, lezo zimbewu ezine zibanjwa ngokushesha futhi zibekwe esitolo somdlali ongumnikazi walowo mgodi.
- Okuhlukile kombewu wokugcina: Uma imbewu yokugcina yomugqa wokuhlwanyela iletha imbobo ezinhlamvini ezine ngqo, lezo zimbewu ezine zithathwa ngu-moving player, kungakhathaliseki ukuthi imbobo ikuluphi uhlangothi lwebhodi.
Ukuphela Komdlalo Nokuwina
- Umdlalo unqanyulwa ngokushesha lapho umdlali engakwazi ukwenza umnyakazo osemthethweni ngesikhathi sakhe (immobilization).
- Umdlali oqoqe inombolo enkulu yezinhlamvu esitolo sakhe uwina igeyimu.Noma iyiphi imbewu esele emigodini yokudlala uma umdlalo uphela ishaywa indiva futhi ayibalwa ekubaleni kokugcina kwanoma yimuphi umdlali.
Amanothi
- I-Ijaw, enabantu abangaphezu kwezigidi ezingu-14 eNigeria, igcina amasiko aphilayo obuciko bokukhuluma, ukuxoxa izindaba, nokudlala ebhodini.
- Ezincwadini ze-ludological zesiJalimane, u-Obridjie wabhalwa ku-Helga Steuer kanye nevolumu ka-Christine Voigt ka-1980 Das neue rororo Spielbuch, lapho iphutha lokuthayipha likubeka kuhlu njengokuthi Obridjic embhalweni omkhulu ngenkathi ibhalwa ngendlela efanele kunkomba—ukupela okuyiphutha okwakopishwa kamuva imithombo eminingi yesibili.
Source: Mancala World – Obridjie